Kašalj kod beba je simptom zbog kog se roditelji najčešće zabrinu i zbog čega se često javljaju pedijatru. On deci ometa san, zbog toga slabije jedu, razdražljivi su… U suštini predstavlja refleksnu reakciju disajnih puteva na prisustvo nekog iritansa kao što su: sekret, čestice prašine, strano telo, sa ciljem da ih odstrani i očisti disajni put.
Kašalj kod beba
U zavisnosti od trajanja simptoma, kašalj može biti:
- akutni, ako traje 7-10 dana u potpunosti prestane nakon tog perioda, ili
- hronični, ako traje duže od 4 nedelje, kada već treba razmišljati o nekom predisponirajućem uzroku, osim u slučaju postinfektivnog kašlja.
Kašalj možemo podeliti na:
- suv (nadražajni), kada postoji nadražaj disajnog puta bez prisustva sekreta, i
- vlažan (produktivni), kada sekret koji je prisutan u disajnim putevima dovodi do iritacije receptora za kašalj.
Najčešći uzroci kašlja kod beba
Poznavanje uzroka kašlja olakšaće nam lečenje!
Infekcije kao uzrok kašlja kod beba
Najčešće su to virusne infekcije (rino, adenovirus, RSV, influenza…), koje pored kašlja dovode do zapušenosti nosa, kijanja, sekrecije u nosu, često udruženo sa povišenom temperaturom, malaksalošću. Krup (subglotisni laringitis) je virusna infekcija koja dovodi do otoka larinksa, traheje što daje grub lavežni kašalj ili stridor, čujan pri udahu najviše. Dete se bori da udahne vazduh što roditeljima deluje vrlo dramatično. Obično se tegobe jave naglo, tokom noći nakon početnog curenja nosa, povišene temperature. Bronhiolitis je izazvan virusnim infekcijama, najčešće RSV virusom i podrazumeva upalu koja dovodi do otoka malih disajnih puteva i stvaranja sekreta u njima što bebama otežava disanje, izaziva kašalj, a može da dovede do respiratorne ugroženosti beba mlađih od 3 meseca.
Moguće su i bakterijske infekcije, mnogo ređe nego virusne, kao što je upala pluća (pneumonija), koja se može javiti kao komplikacija virusnih infekcija izazavana različitim bakterijama (S. pneumoniae, Haemophilus influenza..). Veliki kašalj (pertussis), visoko zarazna infekcija izazavana Bordatellom pertussis koja je karakteristična po jakom kašlju koji se javlja u napadima, dovodi da zacenjivanja, a kod beba mlađih od 6 meseci može da bude opasna i da dovede i do zastoja u disanju.
Aspiracija stranog tela kao uzrok kašlja kod beba
I to, najčešće mleka, čvrste hrane, sitnih delova igračaka će dovesti do napada kašlja, otežanog disanja, plavljenja usnica, lica, uznemirenosti deteta.
Gastroezofagealni refluks
Gastroezofagealni refluks kod beba može da bude uzrok kašlja tako što vraćanje hrane i želudačne kiseline iz želuca u jednjak i grlo dovodi do iritacije disajnih puteva, odnosno receptora za kašalj.
Zagađivači iz vazduha uzrok kašlja kod beba
Zagađivači iz vazduha kao što su dim cigarete, smog, takođe mogu dovesti do kašalja uled iritacije disajnih puteva.
Postinfektivni kašalj
Ova vrsta kašlja zna da traje nedeljama nakon izlečene virusne infekcije gde je dete potpuno zdravo ali se kašalj održava I roditelji se često zbog toga zabrinu I javljaju pedijatru na pregled.
Zašto bebe najviše kašlju noću?
Zato što u ležećem položaju dolazi do slivanja sekreta iz nosa u grlo što aktivira refleks kašlja koji pokušava da odstrani sekret koji ga iritira.
Dijagnostika, otkrivanje uzroka kašlja
- Anamneza i fizikalni pregled, što najčešće i dovede do otkrivanja uzroka kašlja
- Po potrebi, u ozboljnijim slučajevima, dodatni testovi: analize iz krvi, RTG pluća, bronhoskopija, pregled sputum…
Kako pomoći bebi koja kašlje?
- Glavno je redovno održavanje higijene nosa, odnosno uklanjanje sekreta iz nosa rastvorima morske vode i stavljanje bebe u položaj sa uzdignutim uzglavljem kako bi se što manje sekreta iz nosa slivalo u ždrelo
- Davati bebi što više tečnosti radi adekvatne hidracije što sekret u disajnim putevima čini ređim i omogućava lakše izbacivanje
- Redovno provetravati prostoriju u kojoj beba boravi, eventualno koristiti ovlaživače i prečišćivače vazduha jer suv vazduh i iritansi prisutni u vazduhu iritiraju sluznicu disajnih puteva
- U težim situacijama kada beba ima visoku temperaturu, otežano, ubrzano diše, lekar će propisati adekvatnu i neophodnu terapiju. Kao što su lekovi za skidanje povišene temperature, antibiotike, inhalacije bronhodilatatorima, kortikosteroidima, primenu kiseonika ili odrediti potrebu za hospitalnim lečenjem ukoliko je to neophodno.
