Pre nego što uđemo u priču o zabludama, hajde da pojasnimo šta je porođajni bol i odakle potiče. Pod porođajnim bolom podrazumevamo bolove koje porodilja oseća u toku porođaja tačnije tokom njegove prve dve faze, od ukupno četiri. Bol je izazvan kontrakcijama, koje imaju za cilj spuštanje bebe u porođajni kanal i dilataciju (širenje/otvaranje) grlića materice u prvoj fazi, kao I naponima čija je glavna uloga istiskivanje bebe iz porođajnog kanala u spoljašnju sredinu, u drugoj fazi porođaja. Kontrakcije i naponi se zajedno nazivaju porođajne snage i bez njih vaginalni porođaj ne bi bio moguć. S toga, svaka porodilja, koja stupi u vaginalni porođaj, mora proći kroz pomenute (bolne) faze pre nego što, konačno, upozna svoju bebu.
U savremenoj medicini imamo određene mogućnosti ublažavanja, pa čak i potpune eliminacije ovakve vrste bola, ali u daljem tekstu govorićemo o porođaju koji ne podrazumeva njihovu primenu.
Porođajni bol i 2 zablude o porođajnom bolu
Postoji mnogo zabluda o porođajnom bolu. Ipak, dve se posebno ističu. Intenzitet porođajnog bola je kod svake žene isti. Druga zabluda je da Carski rez boli manje od vaginalnog porođaja.
Svaku ženu porođaj boli isto
Istina je da ne boli svaku ženu porođaj isto i to nema veze sa tim koliki je njen prag bola, niti koliko ona “može da podnese”. Nivo tolerancije bola, može uticati na to kako ćemo bol (i celokupno iskustvo porođaja) doživeti, ali pogrešno je uverenje da je njegov intenzitet kod svake žene isti. Pogrešno je i uverenje da je žena koja se teško nosi sa ovom vrstom bola preosetljiva, iako je to “etiketa” koja se takvim ženama neretko daje.
Napredovanjem dilatacije, kontrakcije postaju jače, a samim tim se pojačava i intenzitet bola. Međutim, važno je znati da jedna žena može satima biti na dilataciji od 2 cm i da pri tom ima veoma jake bolove, dok druga može biti danima otvorena i 6 ili više cm, a da je ništa čak ni ne zagolica.
Kojoj od ove dve grupe žena pripadamo ne možemo znati sve do momenta javljanja kontrakcija, ali je važno znati da, bez obzira na to koliki nam je prag bola, možemo očekivati i jedan i drugi pomenuti scenario.
Carski rez boli manje od vaginalnog porođaja
Istina je da sam porođaj kraće traje, da izbegnete kontrakcije, kao i pik porođajnog bola (prouzrokovan naponima) u trenutku samog čina rađanja bebe, jer ste tada u besvesnom stanju, pod dejstvom opšte anestezije ili potpuno obezboljeni, pod dejstvom regionalne. Međutim, bol koji ste izbegli pre, sačekaće vas nakon operacije. I to u znatno težem obliku i to iz dva prosta razloga:
1) Fizički, a često ni psihički, niste spremni na njega – za razliku od vaginalnog porođaja prilikom kojeg se vaš organizam postepeno priprema za fazu istiskivanja ploda i pomenuti pik porođajnog bola, nakon carskog reza po prestanku anestezije, bol nastupa naglo. Iz potpuno opuštenog, obezboljenog ili besvesnog stanja, dešava se prelazak u stanje intenzivnog bola koji sam po sebi predstavlja “šok” za organizam.
2) Prouzrokovan je prekidom kontinuiteta određenih tkiva, organa i mišića što otežava i produžava oporavak nakon porođaja. Kod vaginalnog porođaja, bol nastaje usleg grčenja mišića sa krajnjim ciljem istiskivanja ploda i nakon njegovog dostizanja, bol nestaje. S druge strane, nakon carskog reza, bol je prouzrokovan hirurškim rezom na čak 7 nivoa (slojeva) i prisutan je danima, pa i nedeljama nakon porođaja. Samim tim, oporavak je duži, teži i bolniji.
Poslednjih godina uočavamo porast broja carskih rezova, a neretko je slučaj da se trudnice za isti samoinicijativno opredeljuju samo zbog toga što ne raspolažu pravim informacijama i veruju da je operativno dovršavanje trudnoće manje bolno u odnosu na vaginani porođaj. Zato je važno širiti svest o zabludama koje se tiču porođajnog bola jer se pogrešnim uverenjima stvara strah od prirodnog porođaja.
