Kakav je uticaj epiziotomije na karlično dno? Epiziotomija je hiruški rez međice (perineuma) koji se pravi tokom vaginalnog porođaja. Cilj epiziotomije je da se proširi izlaz vagine. Epiziotomija se u suštini koristi kako bi se ubrzala završna faza vaginalnog porođaja. I kako bi se sprečilo spontano pucanje međice.
Nekada se epiziotomija izvodila rutinski, kao deo obavezne procedure. Međutim savremena istraživanja i preporuke Svetske zdravstvene organizacije su pokazale da rutinska epiziotomija može povećati komplikacije. Zato se danas preporučuje selektivna epiziotomija, samo kada postoje jasne indikacije.
Moguće posledice i komplikacije epiziotomije
Posledice i komplikacije epiziotomije mogu biti sledeće:
- bol i ožiljak na mestu reza
- preosetljivost ili utrnulost tkiva oko ožiljka
- isključenost ili prenapetost mišića karličnog dna
- bolni seksualni odnosi
- produžen oporavak
- kod težih povreda zahvatanje analnog sfinktera
Uticaj epiziotomije na karlično dno
Kao i kod svake povrede tkiva, javlja se promenjena neuromišićna kontrola okolnih mišića. Vrlo često mišići karličnog dna nakon epiziotomije počinju da budu u konstantnom tonusu. To je normalna zaštitna reakcija. Karlično dno reaguje na traumu povećanjem svog tonusa jer mozak u suštini registruje tu regiju kao potencijalno opasnu. Jer se tu upravo desila trauma.
Takvi zaštitni mehanizmi su zapravo vrlo česti. Na primer ukočen vrat nakon povrede, stezanje vilice nakon stresa, grčenje mišića leđa nakon problematičnog pokreta.
Simptomi povećanog tonusa mišića karličnog dna
Žena može imati neke od sledećih simptoma:
- osećaj zategnutosti u predelu ožiljka
- osečaj “vučenja”
- osećaj pritiska
- bol pri penetraciji
- bol pri ginekološkom pregledu
- osećaj žene da ne može voljno u potpunosti da opusti mišiće
- problem sa disanjem i koordinacijom sa dijafragmom
- problem sa aktivacijom duboke muskulature trupa.
Problem sa hipertoničnim karličnim dnom je što su u stvari ti mišići jako slabi i ako su u povećanom tonusu. I što duže budu u režimu napetosti, slabiće još više. Kao posledice takvog produženog stanja, mogu se javiti sledeći zdravstveni problemi:
- hemoroidi
- prolaps materice
- prolaps bešike
- prolaps creva
- prolaps zadnjeg dela vagine i prednjeg dela debelog creva.
Da li se ovi problemi mogu sprečiti?
Određenim procedurama poput masaže ožiljka, kao i određenim vežbama može se uticati na sprečavanje nastanka nabrojanih problema. Takođe je potrebno da se radi na edukaciji razumevanju problema. Ovo su neki od načina na koji možemo da preveniramo većinu problema sa karličnim dnom:
- raditi na pravilnoj tehnici disanja
- raditi na mobilnosti karlice i grudnog koša
- ponovo uspostaviti koordinaciju karlica-grudni koš
- masaža ožiljka
- postepeno jačanje mišića karličnog dna.
Ožiljak od epiziotomije može rezultirati i suprotnom smeru od povećanog tonusa mišića karličnog dna kao vida zaštite. Može doći do pojave disfunkcije mišića u vidu hipotoničnog karličnog dna.
Uzroci koji dovode do loše aktivacije mišića karličnog dna
Epiziotomija najčešće prolazi kroz deo mišića međice. Nekada može zahvatati i dublje strukture. Takva trauma tkiva u toj regiji može dovesti do:
- smanjenja kontraktilne sposobnosti pojedinih vlakana mišića koji su zahvaćeni traumom
- promene mehaničke tenzije (napetosti) tkiva
- lošijeg prenosa sile kroz fasciju
- osećaja nestabilnosti i nedostatka potpore u toj regiji.
Žene koje imaju hipotonično karlično dno često se žale na osećaj težine u predelu urogenitalne regije. Zatim na osećaj slabosti sfinktera. Često opisuju taj osećaj kao da neće moći da zadrže organe ako krenu. Zatim se može javiti nevoljno mokrenje. Smanjen osećaj tokom seksualnog odnosa, osećaj labavosti.
Procena stanja mišića karličnod dna
Ono što je zapravo problem je što su nekada simptomi za procenu hipotoničnog i hipertoničnog stanja mišića karlično dna vrlo slični. Ono što im je zapravo zajedničko jeste da oba stanja podrazumevaju slabost mišiča karličnog dna. Čak i kod povišenog tonusa. Povišen tonus ne znači jače mišiće. Naprotiv, takvi mišići su prenapeti, rigidni, skraćeni i slabi. Ono što može biti još više zbunjujuće jeste da većina postporođajnuh žena nema „čistu“ hipotoničnost ili hipertoničnost. Kao i to da ne mora da bude obuhvaćena cela regija. Nekada je to samo prednji deo karličnog dna ili samo zadnji deo. Nekada to može biti i samo prednji levi kvadrant ili zadnji desni. U nekim zemljama postoje fizioterapeuti koji se bave internom manuelnom procenom stanja mišića karličnod dna. Sam pregled podseća na ginekološki pregled.
Međutim, i po samim simptomima i određenim testiranjem npr.analizom disanja, može se utvrditi stanje mišića karličnog dna. I ono što je važno napomenuti, u svim slučajevima je neophodno masirati ožiljak od epiziotomije. Za to vam nije potrebno stručno lice da to svakodnevno radi umesto vas. Dovoljno je da jednokratno dobijete uputstva od stručnog lica kako to da uradite. Sami svakodnevnim praktikovanjem masaže ožiljka kod kuće, uradili ste pola posla rehabilitacije mišića karličnog dna. Dodavanjem vežbanja u svoju rutinu, skoro da ne postoji simptom i problem koji ne možete držati pod kontrolom.
