Program škola za trudnice je veoma važan i treba da bude sveobuhvatan. To znači da treba da sadrži podršku trudnici u samom periodu trudnoće, na porođaju kao i u prvim danima roditeljstva. Zato birajte onu školu, koja će svojim programom obuhvatiti sve ove značajne periode i time vam dati potrebnu podršku.
Porođaj je jedan od najvažnijih i najznačajnijih događaja u životu jedne žene. Takođe jedna od najvećih tranzicija koje žena doživljava se upravo dešava u času kada donosi svoju bebu na svet. Citat koji možda najbolje opisuje ovaj sjajni događaj je: „Majka se rađa u času kada se i beba rodi. Ona pre toga nije postojala. Žena je postojala, ali majka je nešto potpuno novo.“
Priprema za trudnoću i porođaj
Da bi se buduća majka pripremiila za porođaj, bilo bi neophodno da se od samog početka trudnoće na izvestan način pripremi i na svoje i bebino devetomesečno putovanje. Zašto je važna priprema za trudnoću? Upoznavanje sa svim promenama koje će se dešavati, čini ovo stanje, koje obiluje promjenama lakše prihvaćenim, olakšanim, sa više razumijevanja prema sopstvenom tijelu u tom devetomjesečnom životu „u dvoje“. Tokom desetogodišnjeg iskustva radeći sa trudnicama došla sam do veoma bitnog saznanja, a to je da buduća majka koja prihvata i razume promene koje nastaju u njenom telu tokom trudnoće, na drugi, bliži i lakši način doživljava porođaj.
U periodu trudnoće počinju promene na svim nivoima, i fizičkim – telo se menja od samog začeća, dolazi do povećanja telesne težine, dojke takođe postaju veće, osjetljivije, uvećava se materica i možemo slobodno reći da dolazi do promene u svim sistemima organa. Dakle, telo se u potpunosti menja u odnosu na period kada nismo bile trudne. Prilagođava se i funkcioniše za dvoje, i za mamu, i za bebu. Hormonalne promene – dolazi do povećanja nivoa progesterona i estrogena, prolaktina koji često izazivaju promenu raspoloženja, povećane potrebe za odmorom, spavanje, jelom i dr. I koliko god znamo da je trudnoća prirodno stanje, i da je žena predodređena i od strane prirode spremna za proces trudnoće, ipak svaka od nas različito doživljava ovo izmenjeno stanje. Jer, svaka žena je ličnost za sebe, živi i nosi sve ono što je njen život bio do tada, sve strahove, nedoumice, radosti, sreće, tuge i nikako to ne smemo zaboraviti u vremenu koje pokušava da generalizuje ovo prirodno stanje, koje će svaka od nas doživeti na svoj način.
Sa napredovanjem moderne tehnologije u svim oblastima, koja je konkretno i u medicini, donela tablice, puno brojeva, parametara koji određuju „normalne“ trudnoće, naše prirodno izmijenjeno stanje počelo da postaje strana „pojava“, koje se plašimo, jer strah za bebu je nešto što se spontano javlja kada nam se nameću brojke i tabele, a u koje se ne može svaka žena uokviriti, i onda dolazi do nesigurnosti u ionako zbunjenom stanju.
Naša beba u stomaku čuje zvukove od 16.nedjelje, a na kraju 6.mjeseca kada se završava razvoj uha, čuje sve što se oko nje događa. Zato je važno za razvoj pričati i pevati svojoj bebi dok je u stomaku. Važno je okružiti se ljudima koji nam prijaju i pružaju podršku, negovati lepe misli, jer i to sve itekako utiče i na bebu, i na nas, ali i na sam porođaj i period koji dolazi nakon njega.
I kao žena, majka i porođajni edukator znam da to često nije lako. Evidentno je da u cejelu tu priču o blagoslovenom stanju ulazimo često u grču i strahu i od trudnoće i od porođaja, a da veliki broj nas i ne pomisli na prirodne resurse i snagu koju ima. A zašto? Zato jer smo već opterećene brojevima i time „kako bi trebalo“, loša iskustva drugih žena doživljavamo kao svoja i puštamo da nas vode, ne slušajući ona koja bi nam zaista koristila na tom putu, prepuštajući drugima da „završe“ već jednom taj porađaj. A on se dešava nama, u našem telu, sa našom bebom.
Škole za trudnice kao podrška
Danas na svu sreću postoje centri i škole za trudnice čija je osnovna uloga upoznati buduću majku sa znakovima za porođaj, fazama u porođaju, tehnikama disanja u porođaju, tehnici napinjanja, itd. Ali da bi se jedna buduća mama mogla pravilno pripremiti za porođaj, upoznati sa kontrakcijama i svim procesima koji se događaju u njenom telu, neophodno je da poznaje svoje telo, ne samo spoljašnost, nego i sve što je unutra, ne zaboravljajući i sopstvene prirodne snage.
Priprema za porođaj je od velike važnosti, jer upoznaje buduću majku ne samo sa time šta treba pripremiti za porodilište i koje lekove može dobiti, nego sa procesom koji se dešava u materici kada se pojave prve kontrakcije, kako izgleda kada otiče plodova voda, na koji način se može relaksirati. I ono što je možda i najvažnije, a sigurna sam da većina porođajnih edukatora na to i podeća, a to je DA SE I MAMA I BEBA PORAĐAJU, i da mama osim što, pomaže i olakšava sebi tokom rađanja, takođe pomaže i svojoj bebi.
Sa upoznavanjem procesa i faza u porođaju, iako ih nije doživela, buduća majka dobija informacije o dešavanjima u telu tokom porođaja koje će prepoznati i znati kako da reaguje što umnogome umanjuje strah i neizvjesnost. Dati uputstva kao što su informacije o promenama i senzacijama u telu, „prve pomoći“ u vidu tehnika relaksacije i disanja, kao i pružanje podrške, osnaživanja tokom pripreme u vidu podizanja svesti o porođaju kao o prirodnom činu što on na kraju i jeste, čini da jedna buduća majka na porođaj odlazi sa više samopouzdanja, i da ovo iskustvo doživi na jedan prirodan način.
Priprema za porođaj ima važnu ulogu u osiguranju uspešnog i sigurnog ishoda za majku i dete. Trudnice se kroz celu trudnoću mogu pripremiti na porodjaj pohađanjem trudničkih tečajeva u školama roditeljstva i pripreme za porođaj.
Šta program škola za trudnice treba da sadrži?
Program škola za trudnice bi trebao da sadrži:
- Edukaciju o trudnoći i svim promenama u telu i psihi buduće majke. Po mogućnosti i časove fizičke pripreme kroz vežbe u trudnoći. Edukaciju kako da unaprede svoje zdravlje, sprovode negu i osnaže se u ovom značajnom periodu.
- Edukacije o porodjaju, sticanje znanja i učenje o znakovima za porođaj, tehnikama ublažavanja kontrakcija, olakšavanja i ubrzanja porodjaja kroz aktivno učestvovanje te stvaranje okoline koja trudnici odgovara i pruža joj ugodnost. Priprema organizma za porođaj, odnosno, fizička priprema, postiže se redovnim vežbanjem (ako je dozvoljeno), jačanjem mišića i struktura važnim za porođaj.
- Edukacija o dojenju podrazumeva teoretski deo koji pruža informacije o značaju dojenja i za mamu i za bebu, mogućim izazovima i rješenjima, kao i praktični deo u kojem se buduća mama upoznaje sa položajima i tehnikom dojenja.
- Nega i postupanje sa novorođenčetom je oblast u kojoj se budući roditelji upoznau sa pravilnom negom novorođenčeta po izlasku iz porodilišta, kao što su kupanje, obrada pupčane rane… Baby handling ili postupanje sa bebom odnosi se na ispravno postupanje pri svim aktivnostima s detetom – njeno podizanje, spuštanje, previjanje, hranjenje, držanje, nošenje i presvlačenje. Radionice sa predavačima iz svih oblasti, koje su vezane za rano roditeljstvo, ( pedijatar, psiholog, fizioterapeut, logoped, defektolog) imaju za cilj da budući roditelji dobiju smernice i savete koji umnogome mogu olakšati prepoznavanje razvojnih faza kao i njihovo pravovremeno reagovanje.
Šta često nedostaje u programima škola za trudnice
Ono što nedostaje u programima škola za trudnice, ne u svim, ali u većini jeste, upoznavanje sa periodom nakon porođaja, koji zna biti itekako izazovan pogotovo ako je prvorotka u pitanju. Ovde nije riječ samo o fizičkoj nezi tela, nego i mentalnoj nezi i brizi.
Postporođajni period takođe zaslužuje da se više govori o njemu, jer tada je žena najranjivija, i dok ne dođu snage o kojima se priča, novoj mami treba puno pažnje i podrške, baš kao i novorođenoj bebi.
