Kako Deca Rastu, Telesne Proporcije

0

Rast je veoma složen proces koji se odvija pod uticajem brojnih genetskih činilaca i niza faktora iz okoline. Optimalni rast deteta je jedan od najpouzdanijih pokazatelja dobrog zdravstvenog stanja deteta, odgovarajuće ishrane i povoljnog psihoemocionalnog okruženja.

Celokupni rast od rođenja do kraja adolescencije može se podeliti u tri faze koje se nadovezuju jedna na drugu, sa razičitim činiocima koji utičnu na brzinu rasta.

Nerealna očekivanja od prvog susreta sa bebom

Period odojčeta  – Rast je najbrži u prva tri meseca posle rođenja. Od rođenja do kraja prve godine brzina rasta i prirasta u težini se progresivno i veoma brzo smanjuje.

Ključni uticaj na brzinu rasta u ovom periodu imaju ishrana i genetski činioci (još uvek nedovoljno poznati). Pothranjenost ili gojaznost u ovoj fazi rasta imaju trajne negativne ili pozitivne efekte na rast u visinu.

S obzirom na činjenicu da na rastenje ploda pretežan uticaj imaju faktori okoline, telesna dužina deteta na rođenju često  nije u skladu sa visinom roditelja. Zato se često događa da krupne bebe napreduju sporije, a sitnije brže. Novorođenčad sa potencijalom za visok rast, čije su majke sitne, u toku prvih šest meseci brže rastu (pomeraju se naviše na grafikonu rasta). Nasuprot tome, krupna novorođenčad sa nižim potencijalom za definitivnu visinu, u roku od 18 meseci pomeraju se naniže, zauzimajući svoju poziciju na grafikonu koju ne napuštaju do početka puberteta.

Kako deca rastu (4)Detinjstvo – Posle treće godine do početka puberteta brzina rasta uglavnom je ujednačena i kod većine dece iznosi  5- 7,5cm godišnje, dok je prirast u telesnoj težini 2-3kg godišnje. Telesna visina zdrave dece trajno sledi određenu krivu („kanal rastenja“). Postoje blage sezonske varijacije u brzini rastenja: nešto sporiji rast u periodu jesen-zima, a nešto brži u periodu proleće-leto. Presudnu ulogu u održavanju normalnog rastenja do početka puberteta imaju hormoni: hormon rasta i tiroksin/hormon štitaste žlezde. Ishrana je i dalje važan činilac: poremećaji ishrane zbog bolesti (celijakija), gubitka apetita ili siromaštva mogu prouzrokovati zaostajanje u rastu.

 

Kako deca rastu (2)

Normalne telesne proporcije su različite u različitim uzrastima. Glava kod novorođenčeta čini ¼ njegove dužine, a kod odrasle osobe 1/8. Odnos između gornjeg segmenta (glava, vrat i trup) i donjeg (noge) kod novorođenčeta iznosi 1,7, u uzrastu od tri godine 1,3, u uzrastu od 10 godina 1. Kako rastu ekstremiteti raspon rukuse povećava; kod odraslih je za 1-3cm veći od telesne visine.

Uprkos saznanjima savremene nauke, postoje brojne praznine u poznavanju međusobnog uticaja genetskih, nutritivnih i endokrinih faktora. Još uvek nema objašnjenja za relativno velike razlike u visini zdrave dece istog uzrasta i pola, kao i odraslih osoba.

Share.

About Author

Comments are closed.